ACİL DURUMDA İLETİŞİM
Akıllı Teknolojilere hoş geldiniz. Ülkemizin deprem kuşağında olduğunu son yaşadığımız felaket bize acı bir şekilde tekrar hatırlattı. Ben de elimden geldiğince doğal afetlere karşı önceden alabileceğiniz teknolojik önlemler konusunda bilgilendirici içerikler oluşturmaya devam ediyorum. Geçtiğimiz haftalarda cep telefonlarında yapılması gereken ayarlar, yüklenmesi gereken uygulamalar ve en önemlisi deprem çantasının nasıl hazırlanabileceğini paylaşmıştım. Bu hafta da geniş menzilleri, lisansız modeller ile ruhsat veya yıllık ödemeye gerek kalmadan bedava konuşulabilmesi ve radyo dalgalarını kullanmaları sebebi ile doğal afetlerde bile kesintiye hiçbir zaman uğramayan Telsiz’leri konuşacağız. Böylelikle eskiden daha çok doğa sporlarında, avcılıkta veya site yönetimlerince tercih edilen Telsizler artık doğal afetlerde çöken GSM alt yapısı nedeni ile hayat kurtaran alternatifler haline geldi.
Ben de yaklaşık 15 yıl önce bu konuda oldukça başarılı ürünler geliştiren Aselsan’nın lisansız kullanımı destekleyen Micro Talk modelini almıştım ve tahmin edebileceğiniz gibi artık deprem çantamın da önemli bir parçası haline geldi. Giriş seviyesi amatör telsiz sınıfına giren cihaz ile hedefim sadece maksimum yarım kilometre çapındaki yakınlarım ile olağan üstü durumlarda iletişime geçebilmek. Arama kurtarma ekipleri bu tip lisanssız modellerin desteklemediği farklı frekansları kullandıklarından zaten onlarla iletişime geçmek gibi bir hedefim de yok.
Peki ama Telsiz satın alırken veya kullanırken nelere dikkat etmeliyiz? Öncelikle PMR446 yani sivil kullanıma uygun Telsizler genelde avcılar, Off-Road’ cular, dağcılar, kampçılar veya inşaatlarda haberleşme aracı olarak kullanıyor. Bu tip cihazlara Private Mobil Radio’nun kısaltması ile başlayan PMR446 yani kişiye özel radyo sistemi denmesinin sebebi ise sadece 446.000 ile 446.100 Mhz aralığını kullanılabilmesi. Bu değerler ülkemizde BTK tarafından sivillerin kullanımı için özel olarak tahsis edilmiş.
Dolayısıyla öncelikle Telsiz’i lisans sahibi olmadan kullanacaksanız belirttiğim aralıklarda çalışan PMR446 modelleri tercih etmelisiniz. Pazarda bir çok markanın değişik özelliklerde ürettiği bir sürü modeli hem de oldukça geniş sayılan fiyat çeşitliliğinde bulabilirsiniz.
Dikkat edilmesi gereken ikinci önemli konu ise menzil aralığı. Az önce bahsettiğim frekans aralığındaki telsizler 20 km’ye kadar çıkabildiklerini iddia ediyorlar. Ancak lisanssız telsiz kullanımında yasaların izin verdiği maksimum çıkış gücü olan 0.5 Watt’ı düşündüğümüzde bu menzillere ulaşabilmek çok da mümkün değil. Bu nedenle telsizleri tarla veya ova gibi tamamen açık ve düz zeminlerde yani iki antenin birbirini görebileceği mekanlarda kullanırsanız performansları artacaktır. Ancak araya tepeler, çukurlar veya ağaçlar hele bir de şehir merkezlerindeki sık binalar girerse bu durumda menzilleri kilometrelerden metrelere kadar düşebiliyor. Mesela bendeki modelin 5 km menzili olmasına karşın şehir içerisinde bu değer 300/ 400 metreye kadar iniyor. Dolayısıyla Telsiz satın alırken kullanım alanınıza uygun menzile sahip olanları tercih etmenizde fayda var. Bu arada çıkış gücü 0,5 Watt’tan yukarı doğru çıktıkça menzil de beraberinde artıyor ancak bu durumda lisans sahibi olmanız gerekiyor aklınızda olsun.
Üçüncü sıraya kalmasına rağmen önemli bir başka özellik de kullanım süresi. Bir kere başta cihazın pilleri değiştirilebilir olmalı. Böylelikle mevcut bataryalar tükendiğinde yerine yenilerini takabilirsiniz. Sonra kullanılmadığı zamanlarda düşük enerji tüketimine geçerek pil süresini de uzatabilmeli. Çünkü Telsizleri kullanmasak da açık olmaları gerektiği için uzun süre dayanmaları gerekiyor.
Dördüncü sıraya ise desteklediği kanal sayısını ekleyebilirim. Bendeki modelde 8 ana kanal desteği bulunurken, (38) CTCSS yani ton susturma özelliği ile 304, (83) DCS yani dijital kodlama özelliğiyle de 664 farklı kanaldan arama yapabiliyorsunuz. Alt kanal sayısı arttıkça çevrenizdeki alakasız konuşmaların karışmasını da daha fazla engelleyebilirsiniz. Ama eninde sonunda halka açık frekansları kullandığınız için, her Telsizde bulunan kanal tarama özelliği ile konuşmalarınızın kolaylıkla dinlenebileceğiniz hiç bir zaman unutmayın. Bu nedenle görüşmelerinizde özel bilgilerinizi kesinlikle paylaşmayın.
Son olarak kısaca lisansız telsizleri nasıl kullanacağınızdan da bahsetmem gerekirse;
- Öncelikle PMR telsizlerde profesyonel telsizlerde olduğu gibi Mhz üzerinden frekans değerlerini giremiyorsunuz. Bu nedenle kullanması kesinlikle daha kolay. Sadece 8 ana kanal haricinde, belirleyeceğiniz DCS veya CTCSS gibi alt kanal kategorileri ve değerleri her iki terminalde de aynı olmalı. Böylelikle sadece Call tuşuna basarak karşı tarafa hızlı bir şekilde çağrılar gönderip hemen konuşmaya başlayabilirsiniz.
- Mode tuşu ile ana kanalları ve alt kanalları belirleyebilir veya Scan menüsünden etrafınızdaki aktif görüşmeleri bulup dinleyebilirsiniz. Taramayı ister sadece ana kanal bazında isterseniz de alt kanallarda yapabilirsiniz. Eğer etrafınızda bende olduğu gibi aktif bir inşaat çalışması varsa genelde buralara denk geliyorsunuz.
- Bu arada konuşurken ister yandaki düğmeyi kullanabilir isterseniz de eller serbest yani VOX modunda özgürce görüşmeler gerçekleştirebilirsiniz. Bu özellik bize ayrıca telsizlerin bebek monitörü olarak kullanılabilmesini de sağlıyor. Bu aşamada da yine Mode düğmesi ile açıp kapatabilir veya duyarlılık seviyelerini azaltıp çoğaltabilirsiniz.
- Eğer her iki terminalde birbirinden fazla uzak değilse cızırtıları azaltmak için Auto Squelch yani otomatik gürültü susturma modunu açarak gereksiz cızırtıları azaltabilir veya kapatarak görüşme mesafesini arttırarak tüm sinyallerin alınmasını sağlayabilirsiniz. Bu özellik bendeki modelde ışık düğmesine uzun süre basılı tutularak açılıp kapanabiliyor.
- Bir de yine mode tuşundan çağrı tonlarını 10 alternatif içerisinden özelleştirebilir veya Rog yani anlaşıldı Tonunu açıp kapatabilirsiniz.
Bendeki fiyat performans modeli olduğundan daha fazla özelliğe sahip değil ancak bütçenizi arttırırsanız bahsettiklerimin yanına titreşim, daha büyük ekran, pil göstergesi veya daha fazla kullanım süresi ve menzil gibi ek özellikleri ekleyebilirsiniz.
Son olarak PMR telsiziniz var diye diğer lisanslı modellerle iletişime geçemeyeceğinizi de düşünmeyin. Profesyonel telsizler daha geniş kanal aralıklarına ulaşabildiklerinden PMR telsizleriyle de görüşmeler yapabilirler. Bunun için internetten kolaylıkla bulabileceğiniz PMR Frekans Listesini indirip, PMR telsizde kullandığınız kanal ve alt kanal bilgilerinin Mhz karşılığını lisanslı telsizlere girmeniz yeterlidir.
Evet umarım bölümde bahsettiğim başlıklar Telsiz almayı planlayanlar için faydalı olmuştur. Umarım sadece eğlence veya işinizde size fayda sağlaması için kullanırsınız. Doğal afetlerde hiç bir zaman kullanmamanız dileği ile.
Kendinize çok iyi bakın.
Akıllı Teknolojiler 