Geleceğin Akıllı Teknolojileri #1
Akıllı Teknolojilere hoş geldiniz. Bu hafta farklı bir konsept ile karşınızdayım çünkü şu an teknoloji ve yazılım dünyasının en parlak zihinleri, bildiğimiz dünyanın internet, eğlence, kontrol, denetim, finans, kamu, nakliye veya üretim gibi tüm sektörlerini sıfırdan yaratacak çalışmaları yürütüyorlar. Bunu da yine aynı sıra ile devam edersek Web 3.0, Metaverse, NFT, DeFi, DAO veya akıllı sözleşmeler gibi kavramlar üzerinden gerçekleştiriyorlar. Hepsinin teknik detaya girmeden ne işe yaradıklarını ve nerelerde kullanılabileceğini konuşacağız, ama başlangıcı tüm bu yeni dünya teknolojilerini mümkün kılan, olmazsa olmaz alt yapısı “Blockchain” ile yapıyoruz.
Umarım keyfiniz ve hepsinden de önemlisi sağlığınız yerindedir. Ne zaman ve kimin tarafından geliştirildiğini bilmediğimiz Blockchain, aslında en sade anlatımı ile veri tabanı sistemi olarak tanımlanabilir. Yıllardır kullanılan standart sistemlerden farkı ise verinin son derece gelişmiş bir kriptografi yani şifre bilimi ile işlenmesi bir de yüzlerce ve hatta binlerce bilgisayarda depolandığı için merkeziyetsiz yani dağıtık yapıda olması.
Günümüzde tüm veriler tek bir sistemde yani şirket veya kurum gibi merkezlerde tutulduğundan hem dışarıdan gelecek bir saldırı ile kolaylıkla çalınabilir hem içeriden müdahale edilerek suistimal edilebilir hem de arıza durumunda tek bilgisayarın çökmesi ile tüm sistem kullanılmaz hale gelebilir. Dolayısıyla geleceğin teknolojilerini konuşurken en sık duyacağınız kavramlar bir kere kripto ve merkeziyetsizlik olacaktır.
Üçüncü aşamada ekleyebileceğim en önemli özelliklerden biri de açık kaynak kodlu yani tamamen şeffaf olması. Merkezi bir şirket veya otorite tarafından yönetilmediği için her uygulamanın çalışma mantığı yani algoritması tüm kullanıcılar tarafından görülebiliyor. Sistem aktif hale geldikten sonra geliştiricisi bile artık algoritma üzerinde herhangi bir değişiklik yapamıyor.
Şu ana kadar saydığım güvenlik, merkeziyetsizlik ve şeffaflık gibi özellikler açıkçası daha çok biz kullanıcıların dikkatini çeken noktalar. Dev şirketler veya hükümetlerse işin farklı bir yönü olan hız ve tasarruf konularına odaklanıyorlar. Çünkü lojistik, sağlık, eğitim, gıda veya denetim gibi aklınıza gelebilecek her sektörde üçüncü tarafları aradan çıkarak hem daha hızlı sonuca ulaşabiliyor hem de maliyetlerini ciddi anlamda düşürebiliyorlar.
Blockchain, muhattapları direk bilgisayar ağı üzerinden birbirine bağlayabildiğinden ekstra zaman ve maliyete sebep olan evrak yönetimi, aracılara olan gereksinim ve kontrol mekanizması gibi süreçlere gerek kalmıyor. Tüm bu işlemler eskiden günler ve hatta haftalarca sürerken artık saniyeler içerisinde tamamlanabiliyor.
Dolayısıyla Blockcahin’nin işletmeler veya devlet kurumları için anlamı daha az personel, daha az şube, daha az donanım yanında şikayet etmeden veya performans kaybı yaşamadan 7/24 aralıksız hizmet alabilmek.
Mevcut Blockchain çalışmalarının tüm detaylarına CoinMarketCap.com web sitesinden üstelik Türkçe’ye çevrilmiş hali ile ulaşabilirsiniz. Merak edenlerin mutlaka incelemesini öneririm. Videonun başında da saydığım perakende, muhasebe, eğitim, lojistik, gizlilik, turizm, emlak veya eğlence gibi onlarca kategori içerisinde faaliyet gösteren yirmi bin civarı proje olduğunu görebilirsiniz.
Burada en çok dikkat çeken kategorilerin başında ise DeFi yani merkeziyetsiz finans uygulamaları, NFT yani akıllı sahiplik belgeleri, Metaverse yani sanal evren, DAO yani merkeziyetsiz organizasyonlar, DApp yani merkezi olmayan mobil uygulamalar ve Web 3.0 yani mevcut internetin yine merkeziyetsiz hali geliyor. İlerleyen haftalarda her birine özel içerikler paylaşmaya devam edeceğim ancak kısaca Blockchain’nin örnek kullanım alanlarından da bahsederek;
- Burada bizi en çok ilgilendiren konuların başında bence internet dünyası geliyor. Çünkü Blockchain teknolojisi online dünyaya entegre edildiğinde bir kere en önemlisi başta tekel durumdaki dünya devlerinden kurtulacağız. Böylelikle Chrome, Whatsapp, Facebook, Zoom veya Dropbox gibi her bir uygulamanın Dapp yani merkeziyetsiz versiyonunu kullanmaya başlayacağız. Böylelikle servislerin çöktüğü, keyfe göre mesajların veya kullanıcıların engellendiği, kişisel bilgilerimizin etrafa saçıldığı olumsuz senaryoları artık görmeyeceğiz.
- Bölgesel veya uluslararası boyutta fark etmeksizin para transferleri, döviz işlemleri, bankacılıkta ödeme garantisi gibi her türlü finans muhasebe işlerinde kullanmaya başlandı bile. Zaten bu nedenle muhtemelen 10 yıl içerisinde bankacılık sektöründe şubelerin birer birer kapandığını dolayısıyla eleman sayısının da ciddi oranda azalacağını göreceğiz.
- Küresel ticarette nakliye, gümrük, denetim veya kalite gibi faaliyetlerde günümüzde kullanıldığı örneklerine rastlamak mümkün. Bu sektöre en önemli katkısı kesinlikle evrak işlerini azaltmak olacaktır.
- Ham maddenin toplanması, işlenmesi, paketlenmesi, depolanması ve sevk edilmesi gibi tüm üretim faaliyetlerinin kayıt altına alınmasında kullanılabilir. Böylelikle hem maliyet hesaplamasında hem de bozuk gıdanın veya arızalı ürünün tespitinde kolaylık sağlanabilir.
- Devlet kurumlarında tapu, seçim, noter, muhtarlık, belediye veya nüfus gibi tüm vatandaşlık hizmetlerine üstelik sağladığı eşitlik ve şeffaflık avantajları ile kullanılabilir.
- İşin eğlenceli sayılabilecek bir başka faydası da biraz daha uzak gelecekte görebileceğimiz akıllı tv veya buzdolabı yanında giyilebilir cihazların kendi aralarında güvenli bir şekilde iletişime geçebilmelerini sağlamak. Örnek olarak buzdolabı, yumurta rafının boşaldığını anlayarak kendiliğinden üstelik markete ödemesini de yaparak sipariş verebilecek.
Örnekler misli ile çoğaltılabilir. Ama merak etmeyin önümüzdeki haftalarda paylaşacağım serinin devam bölümlerinde farklı kullanım alanlarından da bahsedeceğim.
Peki Blockchain’nin hiç mi olumsuz yanı yok diye soracak olursanız da;
- Bir kere özellikle Uniswap, PancakeSwap, MetaMask gibi merkeziyetsiz finans, borsacılık veya kripto cüzdan işlemlerinde herhangi bir sıkıntı yaşamanız durumunda karşınızda bir muhattap bulamazsınız. Örnek olarak kripto cüzdanınızın 12 kelimeden oluşan şifresini unutursanız veya kayıp ederseniz geçmiş olsun. Şifre sıfırlama için konuşabileceğiniz bir müşteri temsilcisi bulamazsınız.
- Üçüncü taraf şirketler aradan çıkacağı için eskisi kadar personele ihtiyaç kalmayacak. Tüm işlemler eksiksiz hizmet veren algoritmalar sayesinde yürütüldüğünden gerek özel şirketlerde gerekse devlet dairelerinde çalışan sayısı azalacak bu da beraberinde işsizlik oranlarının artmasına sebep olacak.
- Blockchain teknolojisinin madencilik işlemlerinde kullanılan iş kanıtı yani PoW mekanizması dünyanın bir çok ülkesi tarafından yüksek miktarda enerji tüketimine sebep olduğu için kısıtlayabiliyor ve hatta kullanılmasını yasaklayabiliyor da. Bu aşamada yeni yeni geliştirilen bir başka mekanizma olan hisse kanıtı yani PoS daha çevre özelliği ile öne çıkıyor.
Son olarak kısaca özetleyecek olursam Blockchain teknolojisi bizlere merkeziyetsiz, hızlı, ucuz, güvenli, şeffaf ve suistimale tamamen kapalı bir dünya vaat ediyor. Ancak Blockchain teknolojisinin hem kendi içerisinde geliştirilmeye devam edilmesi hem de hükümetler ve dev şirketler tarafından da desteklenmesi gerekiyor. Yani maalesef daha katedilecek çok yol var.
Evet umarım teknik detaya girmeden paylaşmış olduğum bilgiler konuyu bilmeyenler için faydalı olmuştur. Merak ettiğiniz farklı konular varsa da bana yorumlardan her zaman ulaşabilirsiniz.
Bu arada içeriklerimi beğeniyor ve ilgi ile takip ediyorsanız kanala abone olmayı unutmayın lütfen. Teşekkürler.
Sonraki bölümde tekrar görüşene kadar kendinize çok iyi bakın.
Akıllı Teknolojiler 